Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

fæder

Dictionary links
Wright's OE grammar
§5; §7; §22; §36; §41; §54; §155; §183; §211; §215; §218; §238; §253; §278; §295; §299; §415; §563;
Add:
of human beings.
a parent
Show examples
  • Þonne hwylcum men gelimpeþ ꝥ his ful leóf fæder gefærþ, ne mæg ꝥ ná beón ꝥ þá bearn þe unblíþran ne sýn,

      Bl. H. 131, 24.
  • Þæs fæder and þǽre módor mægen,

      163, 25.
  • Hwæðer þára twégra dyde þæs fæder (fadres,

      L., fæderes, R.) willan ?, Mt. 21, 31.
  • Nǽfre ácennede from fæder ne from méder,

      Bl. H. 93, 28.
  • Ic fare tó mínum fæder (feder,

      L.) and ic secge him: ' Eálá fæder (fader, L.), ' Lk. 15, 18.
  • Cwæð se yldra tó his fæder (fæder,

      L., feder, R.): 'Fæder, ' 12.
  • Úre worldcunde fædras (fæderas,

    v. l.

    ),
      Past. 253, 25.
  • Úre flǽslican fædras,

      255, 10.
  • Fæderas ic lǽrde ꝥ hié heora bearnum þone þeódscipe lǽrdon, Bl. H. 185, 18. (1 a)

    a step-father

    :-- Þá þe steópcildum wesen strange fæderas,
      Ps. Th. 67, 5.
a male ancestor, forefather; mostly plural,
fathers, ancestors
Show examples
  • Wé habbað Abraham ús tó fæder,

      Mt. 3, 9.
  • Hit is gesǽd ðæt úre ealdan fæderas (fædras,

    v. l.

    ) wǽron ceápes hierdas,
      Past. 100, 4.
  • Úre fæderas (fedras,

      Ps. Srt.)
    hit ús sǽdon, Ps. Th. 43, 1.
  • Fadoras,

      Lk. L. 6, 23.
  • Fadero ł aldro úsero,

      Jn. L. 6, 31.
  • Oþ cneórisse fæderena (feddra, Ps. Srt.) heora

    usque in progenies patrum suorum,

      Ps. L. 48, 20.
  • On úre fædera (fædra,

      R., fadora, L.) dagum, Mt. 23, 30.
  • Se Hǽlend wæs sprecende tó úrum fæderum,

      Bl. H. 159, 25.
  • Fædrum (fadorum,

      L.), Lk. R. 1, 72.
  • Tó fadrum his, Jn. p. 2, 2. (2 a) where degree of relationship is given, father (as in grand-father, &c.) :-- Yldra fæder avita, fífta fæder

    atavus,

      Wrt. Voc. ii. 4, 71, 72.
  • Bearn Ælfríces cwæð: 'Wæs mín ealda fæder Ealhelm háten, ' B. 218.
  • Féng Carl tó þám westríce . . . swá hit his þridda fæder (

    his great-grandfather

    ) hæfde,
      Chr. 885; P. 78, 32.
  • Félix wæs his (Gregory's) fífta fæder

    Felix ejus fuit atavus

    (Bd.
      2, 1), Hml. Th. ii. 118, 9.
  • On þám is swiotol ealla þá duguþa hiora fæder and heora eldran fæder

    vel paterni vel aviti specimen elucet ingenii,

      Bt. 10; F. 28, 32.
  • Eádmund is byrged mid his ealdan fæder Eádgáre,

      Chr. 1016; P. 153, 12.
  • Ǽnne for mé, óþerne for mínne fæder, þriddan for mínne ieldran fæder,

      C. D. ii. 176, 7.
a god-father
Show examples
  • On þám fulluhte án fæder (

    sponsor

    ) mæg beón, gif hit nýdþearf bið,
      Ll. Th. ii. 140, 18.
one of the early church
Show examples
  • Wé rǽdað þæt þá ealdan fæderas on ánum dæge þæt stíðlíce gefyldon, þǽr wé ásolcene on áre wucan gelǽsten,

      R. Ben. 44, 21.
  • Þá gesetton hálige fæderas and Godes folces láreówas þá tíd þæs fæstenes,

      Bl. H. 27, 25.
  • Hé ðá bisene ðára forðgefarena federa (fædra,

    v. l.

    ) sceáwað,
      Past. 77, 19
one who exercises fatherly care, a patron
Show examples
  • Aðelwold muneca fæder,

      Chr. 984; P. 125, 8.
  • Se árwurða muneca feder Landfranc,

      1089; P. 225, 8.
  • Hine (Eádweard) gecés tó fæder (fædere,

    v. l.

    ) and tó hláforde Scotta cyning and eall Scotta þeód, 924 ;
      P. 104, 18.
the head of a family
Show examples
  • Þæs mynstres fæder (

    the abbot,

    cf. l. 39),
      Hml. S. 33, 13.
  • Cuoeðas gié ðǽm fædir (feder,

      R.) hiórodas, Lk. L. 22, 11.
of the Deity.
the first person of the Trinity
Show examples
  • Fæderes

    Patris,

      Hy. S. 96, 22.
  • Drihten, þú ðe ástíhst ofer tungla mid Fæder,

      88, 35.
  • Sý lof Fæder mid Suna,

      96, 19.
the Father of Jesus
Show examples
  • Mínes Fæder (Fador,

      L., Fædres, R.) willa, Jn. 6, 40.
  • Fædores,

      Mk. p. 3, 3.
  • Faderes,

      Mt. L. 12, 50.
  • Ic wæs sended fram mínum Fæder,

      Bl. H. 155, 24: 157, 21.
the heavenly Father of men
Show examples
  • Fæder úre þú þe eart on heofenum,

      Mt. 6, 9.
  • Úre se heofonlica Fæder,

      Bl. H. 131, 27.
  • Úre gǽsta Fæder,

      Past.255, 9.
  • On ðæs Fæder húse,

      409, 5.
  • Þínum Fæder (Federe,

      L.), Mt. 6, 18.
  • v. ealde-, féster-, fulluht-, mynster-, neáh-fæder.
Full form

Word-wheel

  • fæder,